Krossfiskur

Vanligur krossfiskur er harður at nerta við. Undir­síðan á honum er vanliga ljóst appilsingul ella gul. Uppsíðan er grov og skrubbut, og liturin kann vera ymiskur, úr myrkt violettum til reyð­brúnt og appilsingult. 

Vanligur krossfiskur. Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Vanligur krossfiskur. Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Armurin veksur aftur

Krossfiskur hevur 5 armar, men tað eru onnur sløg, sum hava fleiri armar. Á ørmunum eru súgføtur og í miðjuni ein munnur.

Um kross­fiskur missir ein arm, veksur hann skjótt aftur. Tað er tí ikki óvanligt at síggja krossfisk við 1­ - 2 smærri ørmum enn hinir. 

Sjósól er eisini eitt slag av krossfiski. Hon líkist krossfiski, men hevur vanliga fleiri armar. Á myndini eru eisini fleiri  sjónotur . Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Sjósól er eisini eitt slag av krossfiski. Hon líkist krossfiski, men hevur vanliga fleiri armar. Á myndini eru eisini fleiri sjónotur. Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Skríður fram

Krossfiskur skríður ógvuliga seint, bara einar 3-5 metrar um tíman. 

Hann toyggir armarnar fram, setur teir fastar og loysir teir aftur. Og hetta gongur seint fyri seg, av tí at hann alla tíðina má súgva seg fastan og loysa aftur.

Munnurin á krossfiski situr á undirsíðuni á dýrinum eins og hjá flestu  tindadýrum . Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Munnurin á krossfiski situr á undirsíðuni á dýrinum eins og hjá flestu tindadýrum. Mynd: Hans Eli Siversten, Føroya Sjósavn

Átufekur

Krossfiskur er rovdýr. Hann etur annan krossfisk, slangustjørnu, skeljar, ormar og annað, sum er á botni.

Ofta tekur hann um eina skel og noyðir hana upp við súgvi­ fótunum. Síðan koyrir hann magan inn í skelina og sýg­ur hana í seg.

Krossfiskur hevur eisini ógvuliga gott tev. Ein deyður fiskur kann eftir stuttari tíð vera undir í krossfiskum.

Vanligur krossfiskur

  • Longd: 15­-40 cm
  • Aldur: 2­3 ár
  • Livistaður: í sjóvarmálanum og út á 50 m dýpi
  • Egg: 2 milliónir 

Kombikk

Tann fiskurin, sum flest øll føroysk børn kenna, er kombikkið. Kombikk livir bæði í feskum vatni og í sjógvi. Tú finnur tey inni í taranum fram við landi, í hyljum í fjøruni og í áum og vøtnum.

Kombikk er silvurgrønt á bakinum, silvurlitt um síður­ nar og hvítt undir búkinum. Tað hevur tríggjar píkar á bakinum og tveir undir búkinum. Tað eru hesir pík­ arnir, sum kunnu stinga, tá ið tú tekur um eitt kombikk.

Í gýtingini verður kall­fiskurin hjá kombikki reyður undir høvdinum og um búkin. Mynd: Hans Eli Sivertsen, Føroya Sjósavn.

Í gýtingini verður kall­fiskurin hjá kombikki reyður undir høvdinum og um búkin. Mynd: Hans Eli Sivertsen, Føroya Sjósavn.

Inni millum taran ger kall­fiskurin eitt reiður á botnin úr plantuleivdum, sum hann trýstir saman og límar við slími. Síðan finnur hann sær ein kvennfisk, sum hann lokkar inn í reiðrið. Har gýtir hon fyrst síni rogn, og so gýtir hann sil útyvir.

Kallfiskurin verjir reiðrið væl. Við uggafjaðrunum tyrlar hann alsamt nýggjan sjógv inn í reiðrið, so at nóg mikið av súrevni er til egg og larvur.

Fyrstu vikuna eru fiska­ larvurnar í reiðrinum og liva av blommusekkinum, men síðan svimja tær úr reiðr­inum og skulu nú klára seg sjálvar. 

Fakta:

  • Navn: Kombikk
  • Longd: 11 cm
  • Aldur: 8 ár
  • Livistaður: Í fjøruhyljum, í sjónum, í ovastu vatnløgunum, í vøtnum og áum
  • Egg: 100-400

Her sæst kallfiskurin byggja reiður

Her sæst kallfiskurin lokka ein kvennfisk í reiðrið hjá sær